Η ΛΓ’ Εφορεία Κλασικών και Προϊστορικών Αρχαιοτήτων συμμετέχοντας στον εορτασμό των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με θέμα «Κρίσεις. Συνέχειες και ασυνέχειες στην ιστορία», επέλεξε να εκθέσει 96 νομίσματα με τίτλο «Πολιτική αστάθεια και προπαγάνδα στην κρίση του 3ου αιώνα».
Στόχος της έκθεσης είναι η παρουσίαση-κατάδειξη της βαθιάς επιρροής της οικονομικής κρίσης στην πολιτική κατάσταση της αυτοκρατορίας και της ευρείας χρήσης της προπαγάνδας ως μέσο πειθούς που αποτυπώνεται στις παραστάσεις των νομισμάτων, τα οποία αποτελούν φορείς πολιτικών μηνυμάτων και μέσα ιδεολογικού ελέγχου.
«Τον 3ο αιώνα συντελούνται βαθιές οικονομικές και πολιτικές μεταβολές στο πλαίσιο της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Καθώς η οικονομία αποτελεί αντανάκλαση της κατάστασης της κοινωνίας η μεγάλη οικονομική κρίση που ξεσπάει οδηγεί σε ριζικές μεταβολές στην αυτοκρατορία επηρεάζοντας κάθε πτυχή του δημόσιου και ιδιωτικού βίου. Διατάραξη δηλαδή της εμπορικής δραστηριότητας εξαιτίας της ανασφάλειας και της μείωσης της παραγωγής, που η παραγωγή πλέον καλύπτει μόνο τοπικές ανάγκες. Μεγάλη φορολογική επιβάρυνση και διεύρυνση του ταξικού φάσματος, πολιτική αστάθεια, λεηλασίες εισβολέων στα σύνορα, συχνότητα εμφυλίων πολέμων και αναταραχών με αποτέλεσμα την αδιαφορία των πολιτών προς τις δημόσιες υποθέσεις, όπου πλέον κυριαρχεί η διαφθορά και η αλαζονεία» τόνισε η προϊσταμένη της ΛΓ’ Εφορείας Κλασικών και Προϊστορικών Αρχαιοτήτων κα Μερκούρη αναφερόμενη στην κρίση του 3ου αιώνα, η οποία έχει σαφείς ομοιότητες με την κρίση του σήμερα.
Όπως επισημάνθηκε σε μια εποχή χωρίς ανταγωνιστικές πηγές πληροφόρησης, η προπαγάνδα που ασκείται τον 3ο αιώνα από τα κρατικά όργανα κατέχει πολύ σημαντική θέση στη διατήρηση της κοινωνικής ισορροπίας, μεταλλάσσοντας την τέχνη σε μέσο κατασκευής των σχέσεων εξουσίας.
Τα νομίσματα επιστρατεύονται για το σκοπό αυτό καθώς η μαζική παραγωγή, η μεγάλη διάρκεια ζωής και η εύληπτη εικαστική γλώσσα καθιστούν την κυκλοφορία τους μέσο επικοινωνίας αποτελώντας φορείς πολιτικών μηνυμάτων και μέσα ιδεολογικής προπαγάνδας. Η θεματολογία που επιλέγεται στοχεύει στη διάδοση της εικόνας του αυτοκράτορα ως δημιουργού και εγγυητή της ευημερίας. Επιπλέον, μέσα από την προσωποποίηση ηθικοπολιτικών αξιών και ιδανικών που κατέχουν ήσσονος σημασίας θέση στην κοινωνική συνείδηση αναδεικνύεται το ήθος των κρατούντων την εξουσία, αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας., προσφέροντας αφενός την ψευδαίσθηση της ασφάλειας και αναζωπυρώνοντας τον κρατικό μύθο αφετέρου.
Σε μια πιο πρόσφατη ιστορική περίοδο, στην περίοδο της ναζιστικής Γερμανίας αναφέρθηκε στην εισήγησή του ο ιστορικός τέχνης, Αναπληρωτής καθηγητής της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών κ. Ανδρέας Ιωαννίδης. Ο κ. Ιωαννίδης αναφέρθηκε στην τέχνη, την εξουσία και την ελληνική αρχαιότητα στο γερμανικό Ναζισμό και τη χρησιμοποίηση του κλασσικού ιδεώδους για τη δημιουργία ενός προτύπου χρήσιμου στα χέρια ενός ολοκληρωτικού καθεστώτος.
«Αν θέλει κανείς να καταλάβει την ναζιστική τέχνη, πρέπει να στραφεί στην κουλτούρα της μάζας του καπιταλισμού γιατί είναι παιδί της. Η διαφορά μεταξύ ναζιστικής τέχνης και κουλτούρας της μάζας του καπιταλισμού δεν είναι διαφορά περιεχομένου, είναι διαφορά έντασης. Το περιεχόμενο είναι το ίδιο. Απλούστατα παίρνει τα στοιχεία ο ολοκληρωτισμός και τα δυναμώνει ώστε να τα καταστήσει μια απόλυτη αρχή» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Ιωαννίδης και μέσα από την προβολή σλάιντς κέντρισε το κοινό που με ενδιαφέρον άκουσε την εισήγησή του.
Η έκθεση θα φιλοξενηθεί στο αρχαιολογικό μουσείο της Νικόπολης μέχρι τις 31-11-2012.
