Καμία εκδήλωση
Σάββατο, 11 Ιανουαρίου 2014 15:51

Το έθιμο των Μωμόγερων αναβίωσε στην Πρέβεζα(pics+vid)

Ο λαϊκός πολιτισμός των Ποντίων αναβίωσε με τον καλύτερο τρόπο σήμερα το πρωί στην Πρέβεζα.

IMG 3214

Ο Μορφωτικός Σύλλογος Αλωνακίων Κοζάνης «ΠΟΝΤΟΣ», μετά από πρόσκληση του Μορφωτικού Εκπολιτιστικού Συλλόγου Ν. Σινώπης «ΔΙΟΓΕΝΗΣ» και του Συλλόγου Εμποροεπαγγελματιών Ιστορικού Κέντρου Πρέβεζας , βρέθηκε στην Πρέβεζα και αναβίωσε το έθιμο των «Μωμόγερων» ξεσηκώνοντας μικρούς και μεγάλους που είχαν κατακλύσει το πλακόστρωτο του ιστορικού κέντρου.

IMG 3103

Ο ''Αρκος'', η ''Γραία'', ο ''Διάβολος'', η ''Νύφη'', ο ''Αστυνόμος'', ο ''Γιατρός"  και φυσικά οι χορευτές και οι μουσικοί ξεσήκωσαν την Πρέβεζα και προσέφεραν ένα μοναδικό θέαμα προκαλώντας γέλιο και ευθυμία.

IMG 3225

Το δρώμενο ξεκίνησε από τη Θεοφάνειο όπου πραγματοποιήθηκε ημερίδα σχετικά με το λαϊκό δρώμενο των Μωμόγερων, και συνεχίστηκε στα στενά του ιστορικού κέντρου, στο Ενετικό Ρολόι αλλά και στην παραλία της πόλης.

IMG 3108

Την Κυριακή το έθιμο θα αναβιώσει στις 12 το πρωί στη Νέα Σινώπη.

 

Το έθιμο των Μωμόγερων 

(πηγή: http://epontos.blogspot.com)

Ο Μώμος ήταν ο θεός το γέλιου και της σάτιρας. Η προσωποποίηση της μομφής και της κατηγορίας. Οι ιερείς του Μώμου, οι ακόλουθοί του στη μεγάλη (βακχική) γιορτή, είναι οι Μωμόγεροι. Οι Πόντιοι, αν και φανατικοί χριστιανοί, κληρονόμησαν την αρχαιότερη ομιλούμενη ελληνική διάλεκτο (ποντιακή ) και διατήρησαν πολλές αρχαιοπρεπείς συνήθειες από τους πρόγόνους τους. Κατά τη διάρκεια του Δωδεκαήμερου εκτός των συνηθισμένων χριστιανικών εορτών, όπως σ ΄ ολόκληρο τον Πόντο, έτσι και στη Λιβερά «εποίναν και τοι Μωμοέρτς»… «έβγαιναν τα Καρναβάλια»… οι «Κοτσαμάν»!

Το δρώμενο πραγματοποιείται σε πλατείες, δρόμους και αυλές σπιτιών. Είναι το αρχαιότερο είδος θεάτρου ( διθύραμβος ) και συνάμα το πιο σύγχρονο ( θέατρο δρόμου).

Η ολοκληρωμένη μορφή του δρώμενου αποτελείται από τον Κορυφαίο ( Μωμόγερο), τη χορευτική ομάδα ( ορχείται και άδει ), τη θεατρική ομάδα (αυτοσχέδιοι διάλογοι) και τους μουσικούς (λύρα, αγγείον). Όλοι είναι μεταμφιεσμένοι. Παραμονή της Πρωτοχρονιάς συγκεντρωνόταν ο όμιλος μπροστά στη Μητρόπολη στη Λιβερά και με την κραυγή «ωωω-χοχοχο» ξεκινούσαν, να περιδιαβούν όλα τα σπίτια του χωριού. Την επόμενη μέρα κατέληγαν στο προαύλιο της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου, όπου έστηναν γλέντι. Όσα χρήματα μαζεύονταν, τα παρέδιδε ο ταμίας (πολυχρονιστής) στον Πρόεδρο της εκκλησιαστικής επιτροπής, για να διατεθούν για τις αμοιβές των δασκάλων.

Στο τέλος του διήμερου μαζεύονταν όλοι οι όμιλοι των Μωμόγερων από τα γύρω χωριά ( Καπίκιοϊ, Χατζάβερα, Δανίαχα, Κουσπίδι, Βερύζαινα ) στο Τσεβιζλούκ (σημερινή Macka). Ήταν ένα θέαμα άνευ προηγουμένου, να βλέπει κανείς 150-200 φουστανελοφόρους να χορεύουν και να τραγουδούν στις πλατείες.

Με τη συνθήκη της Λωζάννης (1923) οι κάτοικοι της Λιβεράς ακολουθούν την πορεία όλων των άλλων Ποντίων. Μετεγκαθίστανται κυρίως στο νομό Κοζάνης και σκορπίζουν στα γύρω χωριά : Τετράλοφος, Αλωνάκια, Κομνηνά, Καρυοχώρι, Ασβεστόπετρα κ.α.

Σήμερα το δρώμενο συνεχίζεται από νέους τετάρτης πλέον γενιάς, διατηρώντας όχι μόνο τον ψυχαγωγικό αλλά και τον ευετηριακό, γονιμικό, μαγικοθρησκευτικό του χαρακτήρα.

Στην αυλή του κάθε σπιτιού τους περιμένει στρωμένο τραπέζι με πλούσια εδέσματα, τσίπουρο και παραδοσιακά γλυκά. Ο ταμίας του θιάσου εύχεται σ΄ όλα τα μέλη της οικογένειας «Υίαν και ευλογίαν και καληχρονίαν και αρνικά παιδία και θελκά μουσκάρια».Τότε ένα μέλος της οικογένειας προσφέρει χρήματα στο ταμείο των Μωμόερων. Μετά τη χορευτική επίδειξη των Μωμόερων ακολουθεί χορός κατά παραγγελία του σπιτονοικοκύρη, όπου συμμετέχουν όλοι (οι Μωμόεροι και οι παρευρισκόμενοι κάτοικοι του κάθε χωριού και άλλων γειτονικών χωριών, που ακολουθούν το θίασο).

Κατά τη διάρκεια του χορού, ενώ όλοι πίνουν τσίπουρο και γεύονται τα εδέσματα, κάποιος θεατής κλέβει τη μία νύφη και κρύβεται μαζί της. Συνήθως κατ΄ εντολή του αρχηγού τρέχουν προς αναζήτησή τους και με τη βοήθεια του διαβόλου ή άλλων μελών του θιάσου, δεν αργούν να τους ανακαλύψουν. Στη συνέχεια ο γιατρός, εξετάζει τη νύφη και διαπιστώνει τη σεξουαλική της κακοποίηση. Το πρόστιμο είναι ανάλογο της οικονομικής κατάστασης του απαγωγέα και ορίζεται από τον τσανταρμά (λαϊκός δικαστής), που έχει ήδη συνωμοτήσει. Η εξέταση της νύφης, που προσποιείται την ατιμασμένη, είναι μία από τις πιο κωμικές σκηνές του δρώμενου και παρακολουθείται με μεγάλο ενδιαφέρον από το παρευρισκόμενο πλήθος. Αξίζει να σημειωθεί, ότι όταν ο θίασος εντοπίσει θεατή με οικονομική άνεση ή ξένο, τον υποδεικνύει στη νύφη, η οποία (άντρας ων ) τον απαγάγει κρατώντας τον στους ώμους της. Αυτό είναι ένα νεότερο στοιχείο, που επινοήθηκε τα τελευταία χρόνια στον Τετράλοφο, όπως και πολλά άλλα, ανάλογα με τη φαντασία, την εφευρετικότητα και τη διάθεση του θιάσου.

Ο μύθος της αρπαγής της Περσεφόνης (κόρης της Θεάς Δήμητρας) από το Θεό του Κάτω Κόσμου Πλούτωνα είναι γνωστός. Η οργισμένη Δήμητρα σταμάτησε να δίνει καρπούς και η Γη ξεράθηκε. Όλη η οικουμένη κινδύνεψε να αφανιστεί από ασιτία. Οι άνθρωποι και τα ζώα έφτασαν σε κατάσταση απόγνωσης, και ο Δίας εισακούγοντας τις ικεσίες τους, μεσολάβησε και υποχρέωσε τον Πλούτωνα να αφήσει την Περσεφόνη, να επιστρέψει στη μητέρα της. Ο Πλούτωνας όμως ξεγέλασε την κόρη και της έδωσε να φάει ένα ρόδι με αποτέλεσμα, να μην είναι πάντοτε με τη μητέρα της στον επάνω κόσμο αλλά το ένα τρίτο κάθε χρόνου, να επιστρέφει στον άντρα της στον Κάτω Κόσμο. Γι΄ αυτό η γη καρπίζει το διάστημα που η κόρη είναι με τη Δήμητρα, ενώ «κοιμάται» όταν κατεβαίνει στον Κάτω Κόσμο. Ας σημειωθεί ότι στη Ματσούκα οι νύφες των Μωμόερων φορούσαν περιδέραιο φτιαγμένο από διάφορους ξηρούς και αποξηραμένους καρπούς.

Οι θεατές παρακολουθούσαν με μεγάλο ενδιαφέρον τα διαδραματιζόμενα σε κάθε σπίτι ξεχωριστά από το πρωί μέχρι το βράδυ, δημιουργώντας έτσι μια μεγάλη, θορυβώδη και εορταστική πομπή, με κυρίαρχα στοιχεία το γέλιο, τη σάτιρα, το χορό, το τραγούδι, τη μεθυστική μουσική, που καταλήγει στην πλατεία για ένα μικρό αποχαιρετιστήριο γλέντι.

  1. ΡΟΗ-ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Κοινωνία

20 Νοεμβρίου 2026
Συνελήφθη προχθές (18-11-2026) το πρωί στην Πρέβεζα από αστυνομικούς του Τμήματος Τροχαίας Πρέβεζας ημεδαπός, στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, που κατηγορείται για κλοπή. Ειδικότερα, ο
20 Νοεμβρίου 2026
Πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τετάρτης η Γενική Συνέλευση της Ένωσης Γονέων και Κηδεμόνων Πρέβεζας, στην αίθουσα συνεδριάσεων του Εργατικού ...
20 Νοεμβρίου 2026
Στην τελική ευθεία είναι η υλοποίηση του Κέντρου Ημέρας Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας (Κ.Η.Ο.Φ.) για άτομα με άνοια/Alzheimer και συναφείς ...
20 Νοεμβρίου 2026
Η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Νομού Πρέβεζας καλεί τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους, τους μελισσοκόμους και τους αλιείς να δυναμώσουν τη συλλογική ...
20 Νοεμβρίου 2026
Η δημοτική επιτροπή του Δήμου Πρέβεζας ενέκρινε στη χθεσινή της συνεδρίαση, τετράμηνη οριακή παράταση προθεσμίας εκτέλεσης του έργου ...

Αθλητισμός

20 Νοεμβρίου 2026
Η αγωνιστική βραδιά απλώνεται από τα γήπεδα της Νορβηγίας μέχρι το ΣΕΦ, με ενδιάμεσους σταθμούς τη Bundesliga και τη La Liga. Τέσσερα παιχνίδια ...
19 Νοεμβρίου 2026
Τέσσερις αναμετρήσεις από διαφορετικές διοργανώσεις δίνουν ξεχωριστό ενδιαφέρον στην Πέμπτη. Ο Παναθηναϊκός αναζητά αντίδραση στο Κάουνας, η ...
18 Νοεμβρίου 2026
Ο ΠΑΣ Πρέβεζα λύγισε τον ΠΑΣ Γιάννινα στη διαδικασία των πέναλτι με 3-1, μετά το 0-0 της κανονικής διάρκειας, και πανηγύρισε μια σπουδαία πρόκριση ...
18 Νοεμβρίου 2026
Το σημερινό πρόγραμμα συνδυάζει το EuroCup με ποδόσφαιρο από τη Βραζιλία μετά τα μεσάνυχτα. Ο Άρης υποδέχεται τη Λε Μαν έχοντας ανεβάσει τις ...

Πολιτισμός

17 Νοεμβρίου 2026
«ΝΑΖΑ» των Γιουβάλ Αβραχάμ και Ρέιτσελ Σζορ Ημέρα προβολής: 18 Νοεμβρίου 2026 Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πρέβεζας Ώρα έναρξης: 21:00 Είσοδος Γενική είσοδος: 6 ευρώ Φοιτητές: 4 ευρώ
09 Νοεμβρίου 2026
«Όταν έρθει το Φθινόπωρο» του Φρανσουά Οζόν Ημέρα προβολής: 11 Νοεμβρίου 2026 Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πρέβεζας Ώρα έναρξης: 21:00 ...
29 Οκτωβρίου 2026
Η Κινηματογραφική Λέσχη Πρέβεζας ξεκινά τις χειμερινές της προβολές και σας προσκαλεί σε ένα νέο ταξίδι γεμάτο εικόνες, συναισθήματα, εκπλήξεις και ...
30 Οκτωβρίου 2026
Ο Δήμος Πρέβεζας και η Εταιρεία Συγγραφέων στο πλαίσιο της συνεργασίας τους για μια σειρά δράσεων εν όψει της εκατονταετίας (1928-2028) από τον ...
27 Οκτωβρίου 2026
Η φωτογραφική ομάδα ΚΑΔΡΩ παρουσιάζει την ετήσια έκθεσή της με τίτλο "10 little projects", μια συλλογική εξερεύνηση γύρω από τη δυναμική της εικόνας ...

Στήλες

06 Ιουλίου 2012
Αραβικές δυνάμεις υπό τον Λόρενς της Αραβίας και τον βεδουίνο Αούντα Ιμπού Ταγί καταλαμβάνουν το λιμάνι της Άκαμπα από τους Οθωμανούς Τούρκους στις 6 Ιουλίου 1917, κατά τη διάρκεια της αραβικής
26 Ιουνίου 2012
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γιουγκοσλαβίας απορρίπτει τις διακηρύξεις ανεξαρτησίας της Σλοβενίας και της Κροατίας. Αρχίζει ο Πόλεμος των Δέκα ...
21 Ιουνίου 2012
Σκάνδαλο της Κτηματικής Τράπεζας της Ελλάδας ξεσπά στις ΗΠΑ, με συλλήψεις σε διάφορες πόλεις της Αμερικής, για παράνομες καταθέσεις 700 εκατομμυρίων ...
19 Ιουνίου 2012
Οι Έλληνες συντρίβουν τους Βούλγαρους στη μάχη Κιλκίς - Λαχανά, κατά τη διάρκεια του Β' Βαλκανικού Πολέμου, στις 19 Ιουνίου 1913. Η μάχη ξεκίνησε ...
16 Ιουνίου 2012
Παρουσία στενών συγγενών, λίγων φίλων και εκπροσώπων των πολιτικών κομμάτων, χωρίς επικήδειους λόγους, κηδεύτηκε στο νεκροταφείο Παιανίας στις 16 ...