Η iSea μέσα από τη συστηματική παρακολούθηση περιστατικών παράνομης αλιείας με τον συνδυασμό διαφορετικών μέσων (Πτήσεων με Συστήματα ΜΗ Επανδρωμένων Αεροσκαφών (drones) και θερμικές κάμερες, Επιτόπιων ερευνών σε λιμάνια, αλιευτικά καταφύγια και απομακρυσμένες περιοχές ελλιμενισμού, Άντληση πληροφοριών από δημοσιεύματα στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης Άντληση στοιχείων από τους ίδιους τους αλιείς) κατέγραψε τις πρακτικές, τις περιοχές και τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται η παράνομη αλιεία αναδεικνύοντας την ανάγκη ουσιαστικής εφαρμογής της νομοθεσίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην παράνομη χρήση μικρών τρατών κατά τη διάρκεια της νύχτας. Εργαλείο που έχει απαγορευτεί στον Αμβρακικό από το 1966 και η παράνομη χρήση του κορυφώνεται κατά την περίοδο αλιείας της γαρίδας Αμβρακικού, που αποτελεί γνωστό και βασικό αλίευμα για τους παράκτιους αλιείς της περιοχής. Παράλληλα, η έρευνα εστίασε σε απαγορευμένα αλιευτικά εργαλεία που στοχεύουν σε άλλα είδη, όπως τα φαινόμενα παράνομης αλιείας χελιών, και περιπτώσεις στις οποίες προστατευόμενα είδη καρχαριών και σαλαχιών δεν απελευθερώνονται άμεσα και ζωντανά.

Από τον Ιανουάριο έως τον Δεκέμβριο του 2025 πραγματοποιήθηκαν συνολικά 223 πτήσεις Συστημάτων μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών, σύμφωνα με το πρωτόκολλο που καταρτίστηκε μετά το πιλοτικό πρώτο έτος του προγράμματος.

Κατά τη διάρκεια της συλλογής δεδομένων, εντοπίστηκαν συνολικά 23 αλιευτικά σκάφη, εκ των οποίων 9 κατηγοριοποιήθηκαν ως μηχανότρατες, 7 ως άγνωστα και 7 ως νόμιμων αλιευτικών δραστηριοτήτων. Συγκεκριμένα, τη νύχτα μεταξύ 13 και 14 Οκτωβρίου στην Κορωνησία, δύο επαγγελματικά αλιευτικά σκάφη και δύο ερασιτεχνικά σκάφη ταυτοποιήθηκαν ως μηχανότρατες λόγω της παρουσίας σάκων διχτυού και μεταλλικών συρμάτων που συνέδεαν το δίχτυ με το σκάφος. Στην ίδια περιοχή, τη νύχτα μεταξύ 20 και 21 Οκτωβρίου, ταυτοποιήθηκαν 3 μηχανότρατες (2 επαγγελματικά σκάφη κι 1 ερασιτεχνικό) με βάση τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της ίδιας νύχτας, εντοπίστηκε ένα ακόμη επαγγελματικό σκάφος, αλλά δεν ήταν δυνατό να προσδιοριστεί σαφώς η αλιεία με τράτα. Κατά τη διάρκεια της νύχτας μεταξύ 30 και 31 Οκτωβρίου, 2 επαγγελματικά σκάφη αναγνωρίστηκαν ως μηχανότρατες, ενώ εντοπίστηκε κι 1 ερασιτεχνικό σκάφος η δραστηριότητά του οποίου όμως δεν προσδιορίστηκε.

Τα 9 παράνομα περιστατικά που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια των πτήσεων του Οκτωβρίου υποδηλώνουν υψηλή συχνότητα παράνομης αλιευτικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια αυτού του μήνα. Κατά τη διάρκεια συλλογής δεδομένων για το 2024, η μόνη μηχανότρατα που εντοπίστηκε δραστηριοποιούνταν στην περιοχή της Κορωνησίας τον Οκτώβριο, ενώ αυτή η επαναλαμβανόμενη τάση επιβεβαιώθηκε περαιτέρω από συνεργαζόμενους αλιείς. Μέσα από τη διαδικασία της έρευνας αναδείχθηκαν κι άλλες περιοχές εντός του κόλπου στις οποίες καταγράφτηκαν αλιευτικές δραστηριότητες, χωρίς όμως να μπορεί να προσδιοριστεί εάν αυτές ήταν παράνομες ή όχι και έχουν γνωστοποιηθεί στις αρμόδιες αρχές

Παράνομα αλιεύματα καρχαριών και σαλαχιών

Στο πλαίσιο του προγράμματος By ElasmoCatch συλλέχθηκαν δεδομένα από συνολικά 1.270 αλιευτικά ταξίδια 137 διαφορετικών αλιευτικών σκαφών. Στην περιοχή χρησιμοποιούνται τρία είδη αλιευτικών εργαλείων, μανωμένα δίχτυα, απλάδια και παραγάδια, που κατηγοριοποιούνται σε συνολικά 6 διαφορετικές ομάδες αλιευτικών μεθόδων με βάση τα αλιευτικά εργαλεία, τη θέση, τα είδη-στόχους και την εποχικότητα (métiers). Συνολικά 2.528 καρχαρίες και σαλάχια καταγράφηκαν σε αλληλεπίδραση με τις παραπάνω αλιευτικές δραστηριότητες. Για την ανάλυση των δεδομένων και λαμβάνοντας υπόψη ότι το καθεστώς προστασίας ορισμένων ειδών άλλαξε με την πάροδο των ετών, ακολουθήθηκε το ακόλουθο σχήμα: Όλα τα άτομα που ανήκουν στο είδος Gymnura altavela, το οποίο περιλαμβάνεται στο Παράρτημα II της Σύμβασης SPA/BD από το 2013, θεωρήθηκαν ενδεικτικά παράνομων περιστατικών όταν δεν απελευθερώθηκαν, ενώ τα είδη A. bovinus, B. lata, D. pastinaca και M. aquila, ενταγμένα στο Παράρτημα II της Σύμβασης SPA/BD από τον Δεκέμβριο του 2023. Συνολικά 402 άτομα που αλιεύθηκαν ανήκαν σε προστατευόμενα είδη και 134 εκφορτώθηκαν από αυτά (πωλήθηκαν ή καταναλώθηκαν) ή απορρίφθηκαν ήδη νεκρά

Παράνομα εργαλεία και επιτόπιες έρευνες σε απομονωμένες περιοχές

Συνολικά πραγματοποιήθηκε επιτόπια έρευνα σε 7 απομονωμένες περιοχές ελιμενισμού και συνολικά 128 σκάφη, εκ των οποίων τα 19 δεν ήταν δυνατό να ταυτοποιηθούν με σαφήνεια. Αυτό οφειλόταν στο γεγονός ότι τα σκάφη δεν είχαν χρησιμοποιηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα (πιθανώς εγκαταλελειμμένα) ή ήταν σκεπασμένα με κάλυμμα, γεγονός που δεν επέτρεπε τον πλήρη έλεγχο τους. Κατά τη διάρκεια αυτών των ερευνών, δεν προέκυψε σαφή αναγνώριση εργαλείων τράτας. Οι επιτόπιες έρευνες θα συνεχιστούν σε συνδυασμό με εναέριες έρευνες με ΣμηΕΑ κατά τη διάρκεια της ημέρας, για την παρακολούθηση απομονωμένων περιοχών εντός των λιμνοθαλασσών και στις όχθες των ποταμών.

Επείγουσα ανάγκη για αυστηρή ενίσχυση των περιπολιών και της επιτήρησης στην περιοχή

Όπως συμπεραίνει η έκθεση, η παράνομη αλιεία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες και συνηθέστερες απειλές για την υγεία και προστασία του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Αμβρακικού. Το συμπέρασμα αυτό υποστηρίζεται όχι μόνο από την τοπική οικολογική γνώση, αλλά και από τα αποτελέσματα δεδομένων μέσω διαφορετικών πηγών που μεθοδεύτηκε τα τελευταία δύο χρόνια, συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων ερευνών, δράσεων συστηματικής παρακολούθησης και διασταυρωτικών ελέγχων.

Όπως επισημαίνεται, για την αντιμετώπιση αυτών των παράνομων δραστηριοτήτων, υπάρχει επείγουσα ανάγκη για αυστηρή ενίσχυση των περιπολιών και της επιτήρησης στην περιοχή.Η αύξηση της συχνότητας και της χωρικής κάλυψης των περιπολιών σε όλο τον Κόλπο, καθώς και η εφαρμογή αυστηρότερων προστίμων και κυρώσεων, είναι απαραίτητες και θα συμβάλλουν στη μείωση των παράνομων αυτών πρακτικών. Οι περιπολίες θα πρέπει να εστιάζουν κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν λαμβάνει χώρα το μεγαλύτερο μέρος της αλιείας με μηχανότρατα και να δίνουν προτεραιότητα σε περιοχές που έχουν αναδειχθεί ως κομβικές για αυτές τις δραστηριότητες, όπως η Κόπραινα, η Βόνιτσα, η Κορωνησία και η Πρέβεζα.

“Η διασφάλιση της κοινωνικής και οικολογικής ακεραιότητας του Αμβρακικού απαιτεί συντονισμένη προσέγγιση, βασισμένη σε επιστημονικά δεδομένα και προσανατολισμένη προς την επιβολή της νομοθεσίας. Η άμεση δράση είναι απαραίτητη για την αποτροπή περαιτέρω υποβάθμισης και για την επιτυχή αποκατάσταση της υγείας, της διατήρησης της βιοποικιλότητας και της ανθεκτικότητας των τοπικών βιοποριστικών δραστηριοτήτων” καταλήγει η έκθεση την οποία μπορείτε να δείτε ΕΔΩ