Ο Μητροπολίτης Νικοπόλεως και Πρεβέζης Χρυσόστομος αναφέρθηκε στη σημασία της ημέρας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο τι συμβαίνει σήμερα 564 χρόνια μετά.
Ο σεβασμιότατος στην ομιλία του τόνισε: «29 Μαΐου 1453, 564 χρόνια μετά, ημέρα μνήμης, πόνου και οδύνης και ευκαιρία εθνικής αυτοσυνειδησίας. Η 29η Μαΐου θα μείνει ανεξίτηλη στο εθνικό υποσυνείδητο ως η πλέον οδυνηρή και έμπονη για το γένος των Ελλήνων και γέννησε θρύλους και μύθους που εξέθρεψαν γενεές γενεών. Προηγήθηκε βέβαια μια άλλη, εκείνη της 13ης Απριλίου 1204, που κλόνισε συθέμελα τις βάσεις του υπερχιλιετούς πολιτισμού του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους. Η τελευταία όμως, της 29ης Μαΐου, εκθεμελίωσε τον πολιτισμό αυτό. Οι πολιτιστικές αξίες που ανέπτυξε και διέδωσε παρέμειναν ζωντανές και δραστήριες στις καρδιές των υπόδουλων Ρωμιών, ως πίστη και ελπίδα και οδήγησαν σε εθνική αφύπνιση και αποτίναξη του ζυγού. Σήμερα, ζούμε την παρακμή των αξιών, που η Ρωμανία και ο ιδρυτής της, ο Μέγας Κωνσταντίνος καλλιέργησε. Είμαστε εξωτερικά ελεύθεροι αλλά η απειλή καραδοκεί εις τα έσω, προειδοποιώντας για μια νέα άλωση που είναι πολύ πιο επικίνδυνη από την ένοπλη στρατιωτική. Η πνευματική μαλθακότητα, η αλόγιστη και άκριτη υπερκατανάλωση των τελευταίων δεκαετιών, οδήγησε σε ψυχική χαύνωση. Η γλώσσα κακοποιείται και φτωχαίνει, η ιστορία ξαναγράφεται και τα γεγονότα ερμηνεύονται δολίως κακόπιστα. Θυμηθείτε το συνωστισμό στην πόλη της Σμύρνης, θυμηθείτε την αμφισβήτηση της θυσίας των Σουλιωτισσών κ.τ.λ.
Οι έννοιες των λέξεων διαστρέφονται, η παιδεία μεταβάλλεται σε απαιδευσία παρά την εξειδίκευση που υπάρχει σήμερα. Θα ήθελα να σταθώ λίγο στο θέμα της παιδείας, διότι είμαι βέβαιος ότι οι περισσότεροι γονείς δεν διαβάζουν τα βιβλία που διδάσκονται τα παιδιά. Σε κάποιο από τα βιβλία του δημοτικού, το έπος του 40, δηλαδή η καθολική αντίσταση του ελληνικού λαού κατά του ιταλικού φασισμού περνάει ως εξής, μέσα από το πρόσωπο μιας εβραιοπούλας, η οποία λέει όταν στις 28 Οκτωβρίου σήμανε ο συναγερμός έσπευσε να κρυφτεί στο υπόγειο με τους γονείς της όπου κι εκεί οι γονείς της συζητούσαν για το με ποιο τρόπο θα αναλάβουν τα χρήματα από την τράπεζα για να μη χαθούν. Επομένως τα χρήματα έχουν πολύ μεγαλύτερη αξία από την καταστροφή της πατρίδας, ότι προηγούνται τα χρήματα και όλα τα άλλα έπονται.
Ο δεσμός της οικογένειας χαλαρώνει ακόμη περισσότερο, η πλειονότητα εξ ημών δε παρακολουθεί απαθώς τα δρώμενα λες και αυτά δεν αφορούν εμάς αλλά αφορούν τους άλλους. Η αγάπη για την πατρίδα ονομάζεται σήμερα εθνικισμός, η αγάπη για τον Θεό θρησκοληψία και σκοταδισμός, η προσκύνηση των λειψάνων των Αγίων από ορισμένους ανθρώπους θεωρείται ειδωλολατρία κλπ. Παραδοσιακές αξίες καταπατώνται και γενικώς ό,τι οικοδομεί αυτές τις αξίες κρημνίζεται και αποδομείται. Ό,τι λοιπόν δεν χάσαμε τα 400 χρόνια της δουλείας, τα χάνουμε τώρα. Σε μια εσωτερική άλωση που επισυμβαίνει με τη δική μας βούληση, με τη δική μας συγκατάθεση».
Ακολούθησε ομιλία από το δημοσιογράφο και συγγραφέα κ. Γιώργο Καραμπελιά με θέμα: «Να αντισταθούμε στη νέα άλωση».
Ο κ. Καραμπελιάς αναφέρθηκε στα ιστορικά στοιχεία της πρώτης άλωσης της Κωνσταντινούπολης το 1204 αλλά και στην άλωση του 1453, σημειώνοντας πως η Κωνσταντινούπολη παρόλο που ήταν σκιά του εαυτού της, εξακολουθούσε να αποτελεί το διαχρονικό σύμβολο της ενότητας του ελληνισμού.
«Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια μετά από πρωτοβουλίες σαν τη σημερινή και άλλων ανθρώπων, έχει αρχίσει η άλωση -που αν θυμάστε παλιότερα δεν γινόταν εορτασμός- να μπαίνει στη συζήτηση. Ξέρετε γιατί; Γιατί έχουμε την αίσθηση ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μία νέα άλωση, η οποία μπορεί να είναι και χειρότερη. Θα πείτε μπορεί να υπάρχει χειρότερη άλωση; Κοιτάξτε, σε επίπεδο σφαγών και των λεηλασιών που έγιναν, όχι. Σε ένα επίπεδο όμως διαφορετικό, πιθανώς τα πράγματα να είναι πιο επικίνδυνα» τόνισε μεταξύ άλλων ο κ. Καραμπελιάς.
Τη δική του σφραγίδα στην εκδήλωση έβαλε ο χορός ψαλτών Chorus Nicopolitanus με βυζαντινούς ύμνους, άσματα και θρήνους της Άλωσης.
