Ορίστε πως αντιλαμβάνομαι το μεταναστευτικό πρόβλημα όπως έχει γιγαντωθεί στις ημέρες μας. Ας μην παρεξηγηθώ, η μορφή των ερωταπαντήσεων δεν παραπέμπει σε μάθημα, απλά είναι ό τρόπος που σκέφτομαι.

Πρόκειται για πρόσφυγες, μετανάστες ή λαθρομετανάστες;

Πρόσφυγες είναι όταν φεύγουν από τη χώρα καταγωγής τους επειδή αισθάνονται ότι κινδυνεύει η ζωή τους ή παραβιάζονται τα ανθρώπινα δικαιώματά τους ή τους διώχνουν από εκεί με τη βία. Έτσι, όταν κάποιος Σύριος διαφεύγει στην Τουρκία επειδή βομβαρδίζεται η πόλη του προφανώς το πράττει με την ιδιότητα του πρόσφυγα. Αν αισθάνεται ότι και στην Τουρκία απειλείται, δικαιούται να διαφύγει και από εκεί. Αν δεν απειλείται, τότε η απόφαση του να περάσει τη θάλασσα τον καθιστά παράνομο μετανάστη ή αλλιώς λαθρομετανάστη. Εφόσον βέβαια παίρνει κάποιου είδους άδεια παραμονής, τότε πρόκειται για νόμιμα διαμένοντα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, άσχετα αν αρχικά είχε εισέλθει παράνομα σε αυτή. Είναι προφανές ότι δεν υπάρχει κατοχυρωμένο δικαίωμα του πρόσφυγα να εγκατασταθεί σε όποια χώρα του πλανήτη επιθυμεί, παρά μόνο να βρει ένα ασφαλές καταφύγιο. Είναι επίσης προφανές ότι ο πραγματικός πρόσφυγας είναι ο μόνος που δεν μπορεί να αλλάξει στάση αν δεν έχει καμία βιώσιμη εναλλακτική.

Γιατί ρισκάρουν τις ζωές τους στη θάλασσα του Αιγαίου;

Η απόπειρα παράνομης εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ποσοστό θνητότητας λιγότερο από 0,5%. Οι άνθρωποι αυτοί αισθάνονται ότι η σχέση κόστους- οφέλους μιας τέτοιας απόφασης είναι ευνοϊκή για αυτούς καθώς στη ζωή τους έχουν κληθεί να πάρουν αποφάσεις με μεγαλύτερα ρίσκα για μικρότερα οφέλη.

Συνέβαλε η παρούσα κυβέρνηση στην αύξηση του μεταναστευτικού ρεύματος;

Ναι, η απόφαση άμεσης χορήγησης άδειας παραμονής και ελεύθερης μετακίνησης χωρίς απαιτήσεις πέραν της αίτησης για άσυλο λειτούργησε σαν κράχτης στους επίδοξους μετανάστες που δεν έχουν συνηθίσει σε τέτοιες αβρότητες. Η αύξηση της μεταναστευτικής ροής μείωσε το κόστος της διακίνησης λόγω της μαζικότητας του φαινομένου προκαλώντας ένα φαύλο κύκλο. Όταν μπορείς να μεταφέρεις εκατό ή διακόσιους -αντί για δέκα ή είκοσι- μετανάστες την ημέρα και όταν λόγω αυξημένων κερδών αρχίζεις να έχεις και ανταγωνισμό μπορείς να ζητάς και λιγότερα ανά άτομο και πάλι να γίνεις από το πουθενά πλούσιος. Έτσι, έγινε πιο λογικό και πιο εύκολο για ένα μετανάστη να προσπαθήσει να εισέλθει παράνομα στην ΕΕ μέσω της Ελλάδας, ακόμα και αν κατάγεται από την Αφρική.

Είναι τόσο ηθική η ελληνική κυβέρνηση και τόσο ανήθικες οι κυβερνήσεις των χωρών που αντιδρούν;

Οι κυβερνήσεις δρουν βάση συμφερόντων και όχι ηθικών αρχών και επομένως, με μια ευρεία έννοια, είναι όλες ανήθικες. Μπορούμε έτσι οι δυτικοί να είμαστε φίλοι με τη Σαουδική Αραβία που σταυρώνει δεκαεξάχρονους blogger αν τολμήσουν να ασκήσουν κριτική στην κυβέρνηση ή και με τους χειρότερους τζιχαντιστές, αρκεί να διατίθενται να λιντσάρουν τον Καντάφι. Μπορεί χώρες όπως η Αλβανία που ζουν από τα λεφτά των δικών της μεταναστών να αρνούνται κάθε βοήθεια προς τους ομόθρησκούς τους. Όσον αφορά τη στάση της Ελλάδας, η κυβέρνηση βρήκε ένα θέμα στο οποίο θα έδειχνε επιτέλους ότι εφαρμόζει στην πράξη όσα έλεγε προεκλογικά. Ίσως σκέφθηκε ότι θα μπορούσε να πιέσει την ΕΕ να ασχοληθεί πιο ενεργά με το μεταναστευτικό ή ακόμα και να διαπραγματευθούμε για αυτό με αντάλλαγμα τη μείωση του χρέους. Προφανώς για άλλη μια φορά υποεκτιμήσαμε τις δυσκολίες. Πάντως, η επιτροπή του Νόμπελ Ειρήνης θα πρέπει να περιμένει τα πρώτα πλάνα από τα hotspot πριν αποφασίσει γιατί προς το παρόν δε φιλοξενούμε παρά ένα μικρό ποσοστό από όσους δίνουμε άδεια παραμονής.

Είναι παράνομη η στάση των χωρών που αντιδρούν; Είναι παράνομη η στάση της Ελλάδας;

Δεν υπάρχει θεσμός για τα κράτη αντίστοιχος της αστυνομίας. Τα διεθνή δικαστήρια έχουν τόση ισχύ όση τους επιτρέπουν τα ίδια τα κράτη που κρίνουν, έτσι για παράδειγμα οι ΗΠΑ και η Κίνα δεν αναγνωρίζουν δικαιοδοσία στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης όσον αφορά θέματα που οι ίδιες εμπλέκονται. Τα κράτη δεσμεύονται από τις συνθήκες που υπογράφουν μέχρι τη στιγμή που αποφασίσουν να τις αποκηρύξουν και με την ερμηνεία που τα ίδια δίνουν σε αυτές. Όλα καταλήγουν τελικά στο δίκαιο του ισχυρού. Το σωστό ερώτημα για την Ελλάδα είναι αν συμβιβάζεται η θέση της στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως χώρο ελεύθερης διακίνησης των πολιτών της με την απόφασή της να πασάρει το μεταναστευτικό πρόβλημα στις βορειοευρωπαϊκές χώρες.

Κινδυνεύουμε να μας αποβάλλουν από τη συνθήκη της Σένγκεν;

Οι μετανάστες διοχετεύονται προς το παρόν στην Ευρώπη από την Ελλάδα μέσω χωρών που ούτως ή άλλως δεν ανήκουν στη Σένγκεν, όπως η FYROM και η Σερβία. Δεν είναι ξεκάθαρο αν έχουν να κερδίσουν κάτι οι υπόλοιπες χώρες της ΕΕ αποβάλλοντάς μας από τη συνθήκη Σένγκεν. Τους είναι όμως χρήσιμο ως διαπραγματευτικό όπλο. Όπως και η εκάστοτε δόση του δανείου που πάντα θα περιμένουμε.

Τι ζητούν οι χώρες της ΕΕ, να πνίγουμε τους πρόσφυγες;

Ζητούν πρακτικά να τους κάνουμε να περάσουν τόσο δύσκολα στην Ελλάδα ώστε να μη θέλουν να μεταναστεύσουν εδώ ή, σε περίπτωση που διαφωνούμε, να τους κρατάμε όλους εδώ. Σε αυτή την τακτική περιλαμβάνονται κατάσχεση προσωπικής περιουσίας, στέρηση ή περιορισμός της ελευθερίας μετακίνησης, φυλακίσεις, στρατόπεδα, αποκοπή από την αγορά εργασίας, άρνηση επανένωσης με την οικογένεια και άλλα. Με λίγα λόγια, αυτά που περίπου κάναμε μέχρι πρόσφατα. Για πνίξιμο επίσημα δεν έχουν πει ακόμα τίποτα, ωστόσο υπουργός της Ελλάδας κατηγόρησε υπουργό του Βελγίου ότι το είπε και αυτό.

Τι ρόλο παίζει η θρησκεία;

Η διαφορετική κουλτούρα ιδίως σε ό,τι αφορά τα σεξουαλικά ήθη και τη θέση της γυναίκας στην οικογένεια και την κοινωνία δεν απαντάται σε όλες τις χώρες που οι μουσουλμάνοι είναι πλειοψηφία, απαντάται όμως στις χώρες από τις οποίες προέρχεται η πλειοψηφία των μεταναστών και των προσφύγων. Πολλές φορές οι διαφορές είναι τόσο σημαντικές που η αρμονική συνύπαρξη καταλήγει να απαιτεί αλλαγή του τρόπου ζωής των κατοίκων των χωρών υποδοχής. Για παράδειγμα, υπάρχουν δημόσιες παραινέσεις από δημόσιους λειτουργούς στη Γερμανία για προσεκτικότερο ντύσιμο των γυναικών. Μεταξύ των μεταναστών δε λείπουν και οι φανατικοί μουσουλμάνοι που σκέφτονται με λογική εξάπλωσης του ισλαμιστικού κινήματος στην Ευρώπη, περιφρονούν το δυτικό πολιτισμό και δε σέβονται τις χώρες που τους δέχτηκαν. Όλα αυτά έχουν προκαλέσει τη γιγάντωση ξενοφοβικών κινημάτων στην Ευρώπη που ασκούν σημαντική πολιτική πίεση στις εθνικές κυβερνήσεις. Η αλήθεια είναι ότι τόσο οι πρόσφυγες όσο και οι μετανάστες όταν είναι πολυάριθμοι είναι σχεδόν παντού και πάντα ανεπιθύμητοι ανεξάρτητα από τη θρησκεία και την κουλτούρα τους. Το ίδιο ανεπιθύμητοι ήταν σε διάφορες περιόδους και οι Έλληνες μετανάστες.

Ποιος έχει δίκιο;

Όλοι από τη μεριά τους. Κανένας από τη μεριά του άλλου. Πρόκειται για σύγκρουση συμφερόντων που δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν ταυτόχρονα.

Μπλέξαμε πάλι;

Ναι.

Email για σχόλια- παρατηρήσεις: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.