Δευτέρα, 30 Ιουνίου 2014 16:41

Το σκουπόξυλο (του Ευάγγελου Αυδίκου)

Ευάγγελος Αυδίκος

Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

 

Πρόκειται για το σύμβολο μιας απαξιωμένης δουλειάς. Της υπηρέτριας. Της ψυχοκόρης σε κάποιους τόπους, της δούλας σε άλλους. Ήταν η άμαθη χωριατοπούλα που στον ελληνικό κινηματογράφο ενσαρκώθηκε από την μπριόζα Δέσποινα Στυλιανοπούλου. Ωστόσο, η πραγματικότητα ήταν σκληρότερη από την κινηματογραφική εκδοχή. Είτε η υπηρέτρια είχε την ατυχία να μην είναι το πρώτο κορίτσι της οικογένειας που κληρονομούσε όλη την περιουσία της μάνας(Δωδεκάνησα) , όποτε αναγκαζόταν να αναζητήσει την επιβίωσή της σε κάποιο αστικό σπίτι στην Αθήνα ή σ’ άλλες πόλεις, είτε ήταν το μέλος μιας φτωχής πολυμελούς οικογένειας που ζούσε στερημένα σε κάποιο χωριό, η ζωή της ψυχοκόρης μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως καθρέφτης των κοινωνικών σχέσεων στην Ελλάδα, των ανομολόγητων ορέξεων των αρσενικών της εργοδότριας οικογένειας που εκμεταλλεύονταν την κοινωνική αδυναμία της ψυχοκόρης αλλά και του ονείρου που θέρμαινε τη μικρή ‘δούλα’. Οι μικρές ‘καθαρίστριες’ είναι ένα σημαντικό κεφάλαιο της νεοελληνικής κοινωνικής και πολιτισμικής ιστορίας. Είναι το σύμβολο της οικονομικής ασφυξίας στην ύπαιθρο αλλά και της τακτικής των οικογενειών της υπαίθρου να διεισδύσουν στην πόλη προσδοκώντας καλύτερες συνθήκες ζωής. Ακόμη κι αν αυτή η προσδοκία συνοδευόταν από ταπεινώσεις και σκληρή δουλειά για τις ψυχοκόρες. Το σκουπόξυλο και το πλυσταριό ήταν το δικό τους βασίλειο. Εκεί μέσα ονειρεύονταν και δραπέτευαν στο μέλλον έχοντας ως όχημα το ασήμαντο σκουπόξυλό τους. Ήταν αυτό που κρατούσε ζωντανή την ελπίδα.

Το σκουπόξυλο συνέχισε όμως να είναι το σύμβολο για μια καλύτερη ζωή, ακόμη κι όταν στις τελευταίες μεταπολεμικές δεκαετίες οι ψυχοκόρες έπαυσαν να είναι εσωτερικές. Όταν ονομάστηκαν καθαρίστριες. Όχι μόνο των ‘καλών’ σπιτιών αλλά και των δημοσίων υπηρεσιών. Μόνο που, κατά κανόνα, έπιαναν το σκουπόξυλο σε μεγαλύτερη ηλικία. Συχνά, μετά το γάμο που μεγάλωναν οι ανάγκες. Συνέχισαν να είναι , ωστόσο, το ίδιο αθόρυβες. Σαν τις παλιές ψυχοκόρες. Η παρουσία τους στους διαδρόμους και τα γραφεία των δημοσίων υπηρεσιών αθόρυβη. Αποκαθιστούσαν την ‘ασέβεια’ των νεοελλήνων στον δημόσιο χώρο. Θεράπευαν τον εγωκεντρισμό μας, που ήταν διάχυτος στους γύρω χώρους με τα πεταμένα αποτσίγαρα, τις βουλωμένες λεκάνες, τα αφημένα πλαστικά μπουκάλια.

Τελευταία, έγιναν ορατές με εκκωφαντικό τρόπο. Το ισχυρό κράτος τις επέλεξε ως κατάλληλες για προσφορά ανθρωποθυσιών στον μνημονιακό Μινώταυρο. Πίστεψαν οι μανδαρίνοι της δημόσιας διοίκησης πως θα συμβιβαστούν με την κοινωνική τους αδυναμία. Πως θα υποταχτούν στις ορέξεις όσων νομοθετούν και διοικούν.

Όμως, αστόχησαν. Οι παλιές ψυχοκόρες μεγάλωσαν. Είναι μανάδες. Με παιδιά άνεργα. Με συζύγους που στενεύονται. Νιώθουν πως δεν είναι μόνο εργαζόμενες. Είναι μανάδες και σύζυγοι, που έχουν πλήρη επίγνωση της ευθύνης τους για την επιβίωση της οικογένειας. Εκεί αστόχησε η κυβέρνηση. Υποτίμησε τις καθαρίστριες. Θεώρησε πως είχε να κάνει μόνο με εργαζόμενες. Μ’ ένα μικρό αριθμό εργαζομένων, χωρίς ειδικό βάρος στη λειτουργία της κοινωνίας και της οικονομίας. Εκεί λάθεψε. Μπόρεσαν οι κυβερνώντες να δαμάσουν πολύπειρους συνδικαλιστές. Ήξεραν τον δρόμο. Το διαίρει και βασίλευε. Αξιοποίησαν τις αδυναμίες.

Με τις καθαρίστριες, όμως, όλοι οι υπολογισμοί έπεσαν έξω. Αντέχουν και κερδίζουν το σεβασμό. Αντιστάθηκαν στην οικονομική τους εξόντωση, στην κοινωνική τους απαξίωση. Δεν υποχώρησαν ακόμη και στη σιδερόφρακτη βούληση της κυβέρνησης. Τα χτυπήματα με τα γκλομπ και τις σιδερογροθιές πλήγωσαν όλους τους Νεοέλληνες. Προσγειώθηκαν στο σώμα όλων. Πόνεσαν. Και όχι μόνο γιατί χτύπησαν ‘αδύναμες’ γυναίκες. Πόνεσαν γιατί η κυβέρνηση έδειξε, για μια ακόμη φορά, ένα ανάλγητο κοινωνικά πρόσωπο.

Ωστόσο, οι καθαρίστριες είναι αμετακίνητες. Συνεχίζουν τον αγώνα τους. Γίνονται η συνείδηση όλων των Ελλήνων. Γίνονται η φωνή της ένοχης συνείδησης όλων των υπολοίπων που έχουμε συμβιβαστεί με το τηλεκοντρόλ και το δελτίο των οκτώ. Το σκουπόξυλό τους αποκτά μαγικές διαστάσεις. Είναι το κηρύκειο μιας άλλης στάσης ζωής. Μιας ζωής με αξιοπρέπεια. 

 

  1. ΡΟΗ-ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Στήλες

Κοινωνία

20 Νοεμβρίου 2026
Συνελήφθη προχθές (18-11-2026) το πρωί στην Πρέβεζα από αστυνομικούς του Τμήματος Τροχαίας Πρέβεζας ημεδαπός, στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, που κατηγορείται για κλοπή. Ειδικότερα, ο
20 Νοεμβρίου 2026
Πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τετάρτης η Γενική Συνέλευση της Ένωσης Γονέων και Κηδεμόνων Πρέβεζας, στην αίθουσα συνεδριάσεων του Εργατικού ...
20 Νοεμβρίου 2026
Στην τελική ευθεία είναι η υλοποίηση του Κέντρου Ημέρας Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας (Κ.Η.Ο.Φ.) για άτομα με άνοια/Alzheimer και συναφείς ...
20 Νοεμβρίου 2026
Η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Νομού Πρέβεζας καλεί τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους, τους μελισσοκόμους και τους αλιείς να δυναμώσουν τη συλλογική ...
20 Νοεμβρίου 2026
Η δημοτική επιτροπή του Δήμου Πρέβεζας ενέκρινε στη χθεσινή της συνεδρίαση, τετράμηνη οριακή παράταση προθεσμίας εκτέλεσης του έργου ...

Πολιτική

16 Νοεμβρίου 2026
Την παρακάτω ανακοίνωση εξέδωσε η οργάνωση του ΠΑΣΟΚ στην Πρέβεζα: Το Πολυτεχνείο δεν είναι μόνο μνήμη. Είναι χρέος κάθε δημοκρατικού πολίτη. Το ...
16 Νοεμβρίου 2026
Την παρακάτω ανακοίνωση εξέδωσε Συντονιστική Επιτροπή της ΕΛ.Α.Σ. Πρέβεζας: Η Συντονιστική Επιτροπή της ΕΛ.Α.Σ. Πρέβεζας τιμά την επέτειο της ...
11 Νοεμβρίου 2026
Την προστασία προστασία των Πηγών Αγίου Γεωργίου και επανεξέταση της υδρομάστευσης στο έργο ύδρευσης Πρέβεζας -Άρτας-Λευκάδας, έθεσε με Ερώτηση στη ...
10 Νοεμβρίου 2026
Στην Πρέβεζα ολοκλήρωσε την περιοδεία του στην Ήπειρο ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης Αλέξης Τσίπρας, πραγματοποιώντας σειρά επαφών ...

Αθλητισμός

20 Νοεμβρίου 2026
Η αγωνιστική βραδιά απλώνεται από τα γήπεδα της Νορβηγίας μέχρι το ΣΕΦ, με ενδιάμεσους σταθμούς τη Bundesliga και τη La Liga. Τέσσερα παιχνίδια ...
19 Νοεμβρίου 2026
Τέσσερις αναμετρήσεις από διαφορετικές διοργανώσεις δίνουν ξεχωριστό ενδιαφέρον στην Πέμπτη. Ο Παναθηναϊκός αναζητά αντίδραση στο Κάουνας, η ...
18 Νοεμβρίου 2026
Ο ΠΑΣ Πρέβεζα λύγισε τον ΠΑΣ Γιάννινα στη διαδικασία των πέναλτι με 3-1, μετά το 0-0 της κανονικής διάρκειας, και πανηγύρισε μια σπουδαία πρόκριση ...
18 Νοεμβρίου 2026
Το σημερινό πρόγραμμα συνδυάζει το EuroCup με ποδόσφαιρο από τη Βραζιλία μετά τα μεσάνυχτα. Ο Άρης υποδέχεται τη Λε Μαν έχοντας ανεβάσει τις ...

Πολιτισμός

17 Νοεμβρίου 2026
«ΝΑΖΑ» των Γιουβάλ Αβραχάμ και Ρέιτσελ Σζορ Ημέρα προβολής: 18 Νοεμβρίου 2026 Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πρέβεζας Ώρα έναρξης: 21:00 Είσοδος Γενική είσοδος: 6 ευρώ Φοιτητές: 4 ευρώ
09 Νοεμβρίου 2026
«Όταν έρθει το Φθινόπωρο» του Φρανσουά Οζόν Ημέρα προβολής: 11 Νοεμβρίου 2026 Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πρέβεζας Ώρα έναρξης: 21:00 ...
29 Οκτωβρίου 2026
Η Κινηματογραφική Λέσχη Πρέβεζας ξεκινά τις χειμερινές της προβολές και σας προσκαλεί σε ένα νέο ταξίδι γεμάτο εικόνες, συναισθήματα, εκπλήξεις και ...
30 Οκτωβρίου 2026
Ο Δήμος Πρέβεζας και η Εταιρεία Συγγραφέων στο πλαίσιο της συνεργασίας τους για μια σειρά δράσεων εν όψει της εκατονταετίας (1928-2028) από τον ...
27 Οκτωβρίου 2026
Η φωτογραφική ομάδα ΚΑΔΡΩ παρουσιάζει την ετήσια έκθεσή της με τίτλο "10 little projects", μια συλλογική εξερεύνηση γύρω από τη δυναμική της εικόνας ...