Τετάρτη, 10 Σεπτεμβρίου 2025 13:01

Γ.Α.Κ. Πρέβεζας: Δύο σημαντικά αρχειακά τεκμήρια για την ιστορία του λιμανιού της Πρέβεζας

Εικ.1 Εικ.1

Από το 2020 το Τμήμα ΓΑΚ Πρέβεζας έχει εγκαινιάσει μια ιδιαίτερα παραγωγική συνεργασία με την κα Αγγελική Πέτριτς, απόγονο των πρεβεζάνικων οικογενειών Κονεμένου και Σκέφερη, ως προς την ψηφιοποίηση του ιδιωτικού της οικογενειακού αρχείου. Η συνεργασία αυτή βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη και αποδίδει συνεχώς νέους καρπούς, με τον εντοπισμό σημαντικών τεκμηρίων. H μελέτη του αρχείου αυτού μπορεί να εμπλουτίσει τις γνώσεις μας για την ιστορία της ευρύτερης περιοχής μας, δεδομένου του γεγονότος ότι μέλη και των δύο οικογενειών είχαν διατελέσει υποπρόξενοι ξένων χωρών στην Πρέβεζα. Πιο συγκεκριμένα, ο Περικλής Κονεμένος υπήρξε προξενικός πράκτορας της Γαλλίας στα μέσα του 19ου αιώνα, ενώ ο Δημήτριος Σκέφερης υπήρξε υποπρόξενος της Ρωσίας από το 1896 ως το 1918. 

Κατά καιρούς έχουμε δημοσιεύσει κάποια παραδείγματα των ενδιαφερόντων στοιχείων που προκύπτουν από αυτό το αρχείο, ενώ το έχουμε θέσει στη διάθεση ερευνητών που αναζητούν αρχειακό υλικό για την Πρέβεζα.

Με το σημερινό μας δημοσίευμα θέλουμε να γνωστοποιήσουμε τον εντοπισμό δύο σημαντικών τεκμηρίων για την ιστορία του λιμανιού της Πρέβεζας. Και τα δύο σχετίζονται με την προξενική ιδιότητα των προαναφερθέντων προσώπων και μας προσφέρουν πληροφορίες για την κίνηση πλοίων και εμπορευμάτων στο λιμάνι της Πρέβεζας σε δύο διαφορετικές χρονικές στιγμές, στα μέσα και στο γύρισμα μεταξύ του του 19ου και του 20ου αιώνα. 

Ξεκινώντας από το πρώτο τεκμήριο, σημειώνουμε ότι πρόκειται για φάκελο αναλυτικών καταγραφών αφίξεων και αναχωρήσεων πλοίων κατά την περίοδο Ιανουαρίου 1854-Μαρτίου 1855. Καταγράφεται μια σειρά στοιχείων για κάθε άφιξη και αναχώρηση όπως το όνομα του πλοίου και η σημαία του, η χωρητικότητά του, το όνομα του πλοιάρχου και ο αριθμός των μελών του πληρώματος, το λιμάνι προέλευσης και προορισμού, το φορτίο και η αξία του σε γαλλικά φράγκα (εικ.1). Ενίοτε σημειώνονται και διάφορες παρατηρήσεις, κυρίως σχετικά με τη μεταφορά στρατευμάτων. Επισημαίνουμε την ιδιαίτερη σημασία των πληροφοριών αυτών καθώς το 1854 είχε εκδηλωθεί επανάσταση στην Ήπειρο. 

Η καταγραφή της κίνησης του λιμανιού εντασσόταν στο πλαίσιο της υποβολής αναφορών από τον προξενικό πράκτορα της Γαλλίας Περικλή Κονεμένο στον Γάλλο πρόξενο στα Ιωάννινα.  Αγνοούμε αν υπάρχουν αντίστοιχα τεκμήρια στο αρχείο της κας Πέτριτς και για άλλες χρονιές. Θα ήταν ευχής έργον να εντοπιστούν. Οπωσδήποτε όμως, το τεκμήριο αυτό μας υποδεικνύει το είδος και την πληθώρα των πληροφοριών που υπέβαλλε ο Περικλής Κονεμένος στον προϊστάμενο του. Αντίστοιχες αναφορές είναι πιθανό να εντοπιστούν στα γαλλικά αρχεία. Εδώ θυμίζουμε μια παλαιότερη πρότασή μας, με αφορμή τον εορτασμό των 200 ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, σχετικά με την αναγκαιότητα πραγματοποίησης έρευνας σε αρχεία ευρωπαϊκών χωρών για τον εντοπισμό αρχειακών τεκμηρίων σχετικά με την ιστορία της περιοχής μας. 

eik.2 1903

Εικ.2

Περνώντας στην εξέταση του δεύτερου τεκμηρίου, σημειώνουμε ότι πρόκειται για φάκελο ετήσιων αναφορών από τον υποπρόξενο της Ρωσίας Δημήτριο Σκέφερη, ο οποίος καταγράφει συγκεντρωτικά την κίνηση σε πέντε ηπειρωτικά λιμάνια (Πρέβεζας, Σαλαώρας, Πάργας, Σαγιάδας και Αγίων Σαράντα). Ωστόσο, δεν έχουμε να κάνουμε πλέον με αναλυτική καταγραφή κάθε πλοίου αλλά με συγκεντρωτικές καταστάσεις στις οποίες εμφανίζεται ο συνολικός αριθμός πλοίων ανά είδος (ατμόπλοιο ή ιστιοφόρο) και ανά σημαία καθώς και η συνολική χωρητικότητά τους (εικ.2). Η αναφορά συνοδεύεται με πίνακες για τις εισαγωγές και εξαγωγές μόνο στα λιμάνια της Πρέβεζας και της Σαλαώρας. Εκεί καταγράφεται αναλυτικά το κάθε εμπόρευμα, η χώρα προέλευσης ή προορισμού, το είδος και οι ποσότητες των συσκευασιών, το συνολικό βάρος τους και η αξία τους σε χρυσά φράγκα. Τέλος, παρέχεται συνοπτικός πίνακας της αξίας των εισαγωγών και εξαγωγών ανά χώρα προέλευσης/προορισμού. 

Οι αναφορές αυτές δεν καλύπτουν συνεχόμενα έτη, ενώ δεν είναι πάντα πλήρεις. Πιο συγκεκριμένα, αφορούν στα έτη 1895-1896, 1899 και 1902-1904. Ωστόσο, ακόμα και έτσι, μας δίνουν εικόνα για μια ευρύτερη χρονολογικά περίοδο, σε σύγκριση με τα μέχρι τώρα αντίστοιχα εντοπισθέντα στοιχεία από το γαλλικό προξενικό πρακτορείο. 

Θεωρούμε ότι γίνεται εύκολα αντιληπτή η σημασία αυτών των τεκμηρίων, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να μελετηθεί η οικονομική ιστορία της Πρέβεζας και του λιμανιού της. Παράλληλα, όμως, στοιχεία μπορούν να αντλήσουν και ερευνητές της ευρύτερης περιοχής, δεδομένων των πληροφοριών που μας παρέχουν οι αναφορές του υποπροξένου της Ρωσίας για άλλα 4 ηπειρωτικά λιμάνια  (Σαλαώρας, Πάργας, Σαγιάδας και Αγίων Σαράντα).

Κλείνοντας, εκφράζουμε για άλλη μια φορά τις ευχαριστίες μας στην κα Αγγελική Πέτριτς, η οποία, αντιλαμβανόμενη τη σημασία του αρχείου, έδωσε τη δυνατότητα της ψηφιοποίησής του και κατ’ επέκταση της ερευνητικής ανάδειξης και αξιοποίησής του. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η κα Πέτριτς προσφέρει σπουδαίες υπηρεσίες στην πόλη των προγόνων της, με την οποία διατηρεί ακόμα ισχυρούς δεσμούς, καθώς το ιδιωτικό αρχείο των οικογενειών Κονεμένου και Σκέφερη περιλαμβάνει πληροφορίες που δύσκολα θα μπορούσαμε να αντλήσουμε από αλλού, κάτι που θα γίνει πλήρως κατανοητό όταν δημοσιευτούν τεκμήρια του αρχείου.

Ευελπιστούμε ότι και άλλοι συμπολίτες μας θα ακολουθήσουν το αξιέπαινο παράδειγμά της, θυμίζοντας τους ότι το Τμήμα ΓΑΚ Πρέβεζας δέχεται ιδιωτικά αρχειακά τεκμήρια (ιστορικά έγγραφα, βιβλία ή φωτογραφίες) τα οποία μπορούν είτε να παραδοθούν στην πρωτότυπή τους μορφή για φύλαξη στην υπηρεσία μας, είτε να δοθούν προσωρινά για ψηφιοποίηση, ώστε κατόπιν να επιστραφούν στους ιδιοκτήτες τους.

  1. ΡΟΗ-ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Στήλες

Κοινωνία

22 Νοεμβρίου 2026
Την έντονη ανησυχία της για τη συνεχιζόμενη υποστελέχωση των σχολικών μονάδων και τα εκπαιδευτικά κενά που παραμένουν ακάλυπτα στον Νομό Πρέβεζας εκφράζει η ΕΛΜΕ Πρέβεζας, με αφορμή την Γ΄ φάση
22 Νοεμβρίου 2026
Το Συντονιστικό της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης Πρέβεζας,εκφράζει τη βαθιά του θλίψη για την απώλεια του Θεοφάνη Μπάρκα, εκδότη της ιστορικής ...
20 Νοεμβρίου 2026
Συνελήφθη προχθές (18-11-2026) το πρωί στην Πρέβεζα από αστυνομικούς του Τμήματος Τροχαίας Πρέβεζας ημεδαπός, στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, ...
20 Νοεμβρίου 2026
Πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τετάρτης η Γενική Συνέλευση της Ένωσης Γονέων και Κηδεμόνων Πρέβεζας, στην αίθουσα συνεδριάσεων του Εργατικού ...

Πολιτική

21 Νοεμβρίου 2026
Η Νομαρχιακή Επιτροπή Εκλογικού Αγώνα του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Πρέβεζας εκφράζει τα θερμά και ειλικρινή συλλυπητήρια στον βουλευτή Πρέβεζας, Κωνσταντίνο Μπάρκα, για την απώλεια του πατέρα του, Φάνη Μπάρκα και
16 Νοεμβρίου 2026
Την παρακάτω ανακοίνωση εξέδωσε η οργάνωση του ΠΑΣΟΚ στην Πρέβεζα: Το Πολυτεχνείο δεν είναι μόνο μνήμη. Είναι χρέος κάθε δημοκρατικού πολίτη. Το ...
16 Νοεμβρίου 2026
Την παρακάτω ανακοίνωση εξέδωσε Συντονιστική Επιτροπή της ΕΛ.Α.Σ. Πρέβεζας: Η Συντονιστική Επιτροπή της ΕΛ.Α.Σ. Πρέβεζας τιμά την επέτειο της ...
11 Νοεμβρίου 2026
Την προστασία προστασία των Πηγών Αγίου Γεωργίου και επανεξέταση της υδρομάστευσης στο έργο ύδρευσης Πρέβεζας -Άρτας-Λευκάδας, έθεσε με Ερώτηση στη ...

Αθλητισμός

22 Νοεμβρίου 2026
Την 7η νίκη του στο πρωτάθλημα πανηγύρισε ο ΠΑΣ Πρέβεζα, επικρατώντας εκτός έδρας του Τηλυκράτη Λευκάδας. Το "χρυσό" γκολ για τον ΠΑΣ σημειώθηκε στο 60’, όταν μετά από κόρνερ ο Θοδωρής
22 Νοεμβρίου 2026
Η κυριακάτικη δράση συνδυάζει δύο ελληνικούς αγώνες με δύο παραδοσιακά ντέρμπι του εξωτερικού. Στο συγκεκριμένο κουπόνι, όμως, δεν αρκεί να ...
21 Νοεμβρίου 2026
Με στόχο την επιστροφή στα νικηφόρα αποτελέσματα ύστερα από την ήττα της προηγούμενης αγωνιστικής από την πρωτοπόρο ΠΕΥΚΗ, η Νικόπολη Πρέβεζας IL ...
21 Νοεμβρίου 2026
Το σημερινό πρόγραμμα περιλαμβάνει τέσσερις αγώνες με εντελώς διαφορετικές απαιτήσεις. Άλλοτε η επιλογή περιορίζεται στον τελικό νικητή, άλλοτε ...

Πολιτισμός

17 Νοεμβρίου 2026
«ΝΑΖΑ» των Γιουβάλ Αβραχάμ και Ρέιτσελ Σζορ Ημέρα προβολής: 18 Νοεμβρίου 2026 Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πρέβεζας Ώρα έναρξης: 21:00 Είσοδος Γενική είσοδος: 6 ευρώ Φοιτητές: 4 ευρώ
09 Νοεμβρίου 2026
«Όταν έρθει το Φθινόπωρο» του Φρανσουά Οζόν Ημέρα προβολής: 11 Νοεμβρίου 2026 Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πρέβεζας Ώρα έναρξης: 21:00 ...
29 Οκτωβρίου 2026
Η Κινηματογραφική Λέσχη Πρέβεζας ξεκινά τις χειμερινές της προβολές και σας προσκαλεί σε ένα νέο ταξίδι γεμάτο εικόνες, συναισθήματα, εκπλήξεις και ...
30 Οκτωβρίου 2026
Ο Δήμος Πρέβεζας και η Εταιρεία Συγγραφέων στο πλαίσιο της συνεργασίας τους για μια σειρά δράσεων εν όψει της εκατονταετίας (1928-2028) από τον ...
27 Οκτωβρίου 2026
Η φωτογραφική ομάδα ΚΑΔΡΩ παρουσιάζει την ετήσια έκθεσή της με τίτλο "10 little projects", μια συλλογική εξερεύνηση γύρω από τη δυναμική της εικόνας ...