Πέμπτη, 15 Απριλίου 2021 10:15

Ο Κώστας Κρυστάλλης στο περιοδικό «Νέα Εστία» - Μια οφειλόμενη τιμή

Του Ευάγγελου Αυδίκου

Το περιοδικό «Νέα Εστία», το πιο παλιό απ’ όλα που υπάρχουν σήμερα, με διαρκή παρουσία στα ελληνικά γράμματα, αφιερώνει το τεύχος του Μαρτίου του 2021 στον συμπατριώτη μας δημιουργό, τον Κώστα Κρυστάλλη. Πρόκειται τόσο για κορυφαία πράξη αναγνώρισης της παρουσίας του και της συμβολής του όσο και εκδήλωση τιμής προς τον περιπετειώδη βίο και τη σεμνή μορφή του Συρρακιώτη δημιουργού, που δεν μπορεί να εγκλωβιστεί στην αγκαλιά μόνο των Συρρακιωτών. Άνοιξε τα φτερά του και έγινε το σύμβολο πολλών ανθρώπων σ’ όλη την Ελλάδα.

Το πολυσέλιδο αφιέρωμα στον ποιητή και πεζογράφο Κώστα Κρυστάλλη ήδη είναι στα χέρια των αναγνωστών και των αναγνωστριών. Το αποτέλεσμα οφείλεται στην ευμενή αποδοχή και στάση της κ. Εύας Καραϊτίδου, καθώς και του διευθυντή του περιοδικού «Νέα Εστία», του καθηγητή κ. Ν. Καραπιδάκη. Θα τολμούσα να προσθέσω ότι και οι δύο ασμένως ανταποκρίθηκαν στην πρότασή μου για το ανά χείρας αφιέρωμα, του οποίου αφορμή ήταν οι εκδηλώσεις που έγιναν , κατά τη διάρκεια του έτους 2018, για τα 150 χρόνια από τη γέννηση του Συρρακιώτη δημιουργού.

Τότε, επιβεβαιώθηκε ότι ο Κρυστάλλης έχει ακόμη στενούς δεσμούς, ακόμη και με τις νεότερες γενιές, που τον συνάντησαν μέσα από πολλές διαδρομές. Άλλες φορές μέσα από την εμπειρία των γονιών τους, κάποιες φορές τον θυμόνταν μέσα από τα Αναγνωστικά της Πρωτοβάθμιας, πρωτίστως, αλλά και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Ακόμη, τα ποιήματα αλλά και τα πεζογραφήματά του αποτέλεσαν , για πολλές και πολλούς, αφετηρία των δικών τους αναζητήσεων, οπότε ο ποιητής και πεζογράφος λειτουργούσε και ως ομφάλιος λώρος με εικόνες και μνήμες του παρελθόντος τους.

Σε μια εποχή που όλα εξελίσσονται με πολλές ταχύτητες και η εκδοτική παραγωγή αναζητά νέες προκλήσεις, προκύπτει η ανάγκη της συνομιλίας με τη λογοτεχνία του παρελθόντος. Δεν οφείλεται η στροφή αυτή στη νοσταλγία, σε μιαν συναισθηματική υπερχείλιση. Αντίθετα, απορρέει από την ανάγκη μιας διαρκούς συνομιλίας με τα λογοτεχνικά κείμενα παλαιών δημιουργών.

Το αφιέρωμα απέκτησε μορφή χάρη στην ανταπόκριση των επιστημόνων και των δημιουργών. Απαρτίζεται από δύο μέρη. Στο πρώτο συγκαταλέγονται δώδεκα μελέτες και δοκιμιακές γραφές για το έργο του Κρυστάλλη: το ανέκδοτο αρχείο του που για πρώτη φορά παρουσιάζεται ολοκληρωμένα. Κι αυτό οφείλεται στην άψογη συνεργασία με την Ζωσιμαία Δημόσια Ιστορική Βιβλιοθήκη Ιωαννίνων, στην οποία ανήκει το αρχείο, μετά τη δωρεά του από τον δημιουργό του Γ. Γάγαρη στη βιβλιοθήκη στη δεκαετία του 1950. Περιλαμβάνονται στο αρχείο πολλά αδημοσίευτα, ποιήματα και πεζά, τα οποία γράφτηκαν στο Συρράκο και τα Ιωάννινα κατά τα έτη 1886, 1887 και 1888, πριν να αρχίσει η περιπέτειά του. Αξιομνημόνευτη είναι η συνεχής ενασχόληση με τη γραφή. Σχεδίαζε δε την έκδοση ποιητικής συλλογής, πέρα από την εκδοθείσα «Αι Σκιαί του Άδου». Ο δεκαοκτάχρονος Κρυστάλλης έχει πλήρη συνείδηση των στόχων του. Νιώθει ποιητής αλλά και πεζογράφος, γράφει πεζά που αντανακλούν τις εμπειρίες του από το Συρράκο και τα Γιάννινα.

Ακόμη υπάρχουν στο πρώτο μέρος μελέτες για τη σχέση του με το δημοτικό τραγούδι, τον ελεγειακό και βουκολικό χαρακτήρα της ποίησής του, τη δραματική γραμματική στην «Πεντάμορφη», την επανεκτίμηση της ποίησής του και της πεζογραφίας, τη σχέση του Σταυραετού με τον Καλογιάννο του Βαλαωρίτη, τη συνάντηση με το έργο του. Το δεύτερο μέρος αποτελείται από ποιήματα και σύντομα πεζά που έγραψαν ποιήτριες και ποιητές αλλά και πεζογράφοι, με ξεχωριστή θέση στη λογοτεχνική δημιουργία (να μνημονεύσω μόνο την Κωστούλα Μάκη και τον Σπύρο Μπρίκο, δυο νέους, σημαντικούς δημιουργούς του Συρράκου). Ζητήθηκε απ’ αυτούς/ες να αντλήσουν το θέμα τους από το έργο και τη ζωή του. Έτσι γράφτηκαν δεκατέσσερα (14) ποιήματα και δεκατρία (13) πεζά, τα οποία συνιστούν το καθένα ξεχωριστά αλλά και ως σώμα μια νέα πρόταση για τη συνάντηση των νέων δημιουργών με τους προγενέστερους.

Το αφιέρωμα αυτό ανανεώνει το ενδιαφέρον για τον Συρρακιώτη δημιουργό. Το Συρράκο επανεισάγεται ως λογοτεχνικός τόπος στα γράμματα κι αυτό μπορεί να αποτελέσει μια γενικότερη αξιολόγηση της παρουσίας του αλλά και ποιο είναι το ιστορικό βάθος της πολιτισμικής παρουσίας του. Επιπλέον, επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη να γίνει εστίαση στην αναζωογόνηση των σπουδών για το Συρράκο με την αναζήτηση αρχείων, πρωτίστως στο εξωτερικό (Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Μάλτα, Τουρκία και οπουδήποτε άλλου) .

  1. ΡΟΗ-ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Στήλες

Κοινωνία

22 Νοεμβρίου 2026
Το Συντονιστικό της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης Πρέβεζας,εκφράζει τη βαθιά του θλίψη για την απώλεια του Θεοφάνη Μπάρκα, εκδότη της ιστορικής εφημερίδας «Φωνή του Αγρότου». Ο Θεοφάνης
20 Νοεμβρίου 2026
Συνελήφθη προχθές (18-11-2026) το πρωί στην Πρέβεζα από αστυνομικούς του Τμήματος Τροχαίας Πρέβεζας ημεδαπός, στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, ...
20 Νοεμβρίου 2026
Πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τετάρτης η Γενική Συνέλευση της Ένωσης Γονέων και Κηδεμόνων Πρέβεζας, στην αίθουσα συνεδριάσεων του Εργατικού ...
20 Νοεμβρίου 2026
Στην τελική ευθεία είναι η υλοποίηση του Κέντρου Ημέρας Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας (Κ.Η.Ο.Φ.) για άτομα με άνοια/Alzheimer και συναφείς ...
20 Νοεμβρίου 2026
Η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Νομού Πρέβεζας καλεί τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους, τους μελισσοκόμους και τους αλιείς να δυναμώσουν τη συλλογική ...

Πολιτική

21 Νοεμβρίου 2026
Η Νομαρχιακή Επιτροπή Εκλογικού Αγώνα του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Πρέβεζας εκφράζει τα θερμά και ειλικρινή συλλυπητήρια στον βουλευτή Πρέβεζας, Κωνσταντίνο Μπάρκα, για την απώλεια του πατέρα του, Φάνη Μπάρκα και
16 Νοεμβρίου 2026
Την παρακάτω ανακοίνωση εξέδωσε η οργάνωση του ΠΑΣΟΚ στην Πρέβεζα: Το Πολυτεχνείο δεν είναι μόνο μνήμη. Είναι χρέος κάθε δημοκρατικού πολίτη. Το ...
16 Νοεμβρίου 2026
Την παρακάτω ανακοίνωση εξέδωσε Συντονιστική Επιτροπή της ΕΛ.Α.Σ. Πρέβεζας: Η Συντονιστική Επιτροπή της ΕΛ.Α.Σ. Πρέβεζας τιμά την επέτειο της ...
11 Νοεμβρίου 2026
Την προστασία προστασία των Πηγών Αγίου Γεωργίου και επανεξέταση της υδρομάστευσης στο έργο ύδρευσης Πρέβεζας -Άρτας-Λευκάδας, έθεσε με Ερώτηση στη ...

Αθλητισμός

22 Νοεμβρίου 2026
Η κυριακάτικη δράση συνδυάζει δύο ελληνικούς αγώνες με δύο παραδοσιακά ντέρμπι του εξωτερικού. Στο συγκεκριμένο κουπόνι, όμως, δεν αρκεί να διαλέξουμε την ομάδα που θα επικρατήσει. Τα γκολ, τα κόρνερ
21 Νοεμβρίου 2026
Με στόχο την επιστροφή στα νικηφόρα αποτελέσματα ύστερα από την ήττα της προηγούμενης αγωνιστικής από την πρωτοπόρο ΠΕΥΚΗ, η Νικόπολη Πρέβεζας IL ...
21 Νοεμβρίου 2026
Το σημερινό πρόγραμμα περιλαμβάνει τέσσερις αγώνες με εντελώς διαφορετικές απαιτήσεις. Άλλοτε η επιλογή περιορίζεται στον τελικό νικητή, άλλοτε ...
20 Νοεμβρίου 2026
Η αγωνιστική βραδιά απλώνεται από τα γήπεδα της Νορβηγίας μέχρι το ΣΕΦ, με ενδιάμεσους σταθμούς τη Bundesliga και τη La Liga. Τέσσερα παιχνίδια ...

Πολιτισμός

17 Νοεμβρίου 2026
«ΝΑΖΑ» των Γιουβάλ Αβραχάμ και Ρέιτσελ Σζορ Ημέρα προβολής: 18 Νοεμβρίου 2026 Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πρέβεζας Ώρα έναρξης: 21:00 Είσοδος Γενική είσοδος: 6 ευρώ Φοιτητές: 4 ευρώ
09 Νοεμβρίου 2026
«Όταν έρθει το Φθινόπωρο» του Φρανσουά Οζόν Ημέρα προβολής: 11 Νοεμβρίου 2026 Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πρέβεζας Ώρα έναρξης: 21:00 ...
29 Οκτωβρίου 2026
Η Κινηματογραφική Λέσχη Πρέβεζας ξεκινά τις χειμερινές της προβολές και σας προσκαλεί σε ένα νέο ταξίδι γεμάτο εικόνες, συναισθήματα, εκπλήξεις και ...
30 Οκτωβρίου 2026
Ο Δήμος Πρέβεζας και η Εταιρεία Συγγραφέων στο πλαίσιο της συνεργασίας τους για μια σειρά δράσεων εν όψει της εκατονταετίας (1928-2028) από τον ...
27 Οκτωβρίου 2026
Η φωτογραφική ομάδα ΚΑΔΡΩ παρουσιάζει την ετήσια έκθεσή της με τίτλο "10 little projects", μια συλλογική εξερεύνηση γύρω από τη δυναμική της εικόνας ...